Modada Devrim: Giysilerimi Kim Yaptı?


Bangladeş’in Dhaka Bölgesi’nde Rana isimli bir plazada bir banka, mağazalar ve yakından tanıdığımız bir çok uluslarası ve Türkiye’li hızlı moda markasının kıyafetlerini üreten fabrikalar bulunuyordu. Bina konut olarak inşaa edilmesine rağmen, Bangladeş hükümetinin ülkeye yatırım yapılması için verdiği tavizler, bu binanın fabrika olarak kullanılmasına olanak sağlamıştı. Binada meydana gelen ilk çatlaklardan ve hasarlardan sonra, içerisindeki banka ve mağazalar kapandı, ancak fabrikalar üretimlerine ara vermeden devam ettiler. Bu fabrikalarda 3000’den fazla işçi ağır şartlarda ve güvencesiz çalışma ortamında çalışmaktaydı. 24 Nisan 2013’te korkulan felaket yaşandı, Rana Plaza çöktü. Bu felaketle 1134 işçi hayatını kaybederken, 2500 den fazla kişi yaralandı. Faciada ölen ve yaralanan işçilerin %80’i kadındı. İşte tüm dünyada “Moda Devrimi” hareketi ve bilinci böyle başladı.


Tekstil, İnşaat ve Maden gibi iş kazalarının en çok yaşandığı sektörlerden. Tekstil ve Moda sektörünün tüm süreçlerini düşündüğümüzde 75 milyona yakın insan giysilerimizi üretmek için çalışıyor. Bu insanların çok küçük bir kısmı güvenceli, etik ve adil bir çalışma ortamına sahip. Bu sistemin böyle kurgulanmasının en temel sebebi, firmaların üretim modellerinin odağına yalnızca kar elde etmeyi koyması. Hızlı moda daha fazla kitleye, hızla, daha fazla ürünü, daha fazla kar ile satmak istiyor. Sektörün büyümesi ile firmalar arasındaki fiyat rekabetinin artması, maliyetlerin azaltılması için bir yarışa sebep oluyor. Maliyeti azaltmak için ise, yetkin olmayan, güvencesiz ve bazen ise yasal olmayan iş gücü kullanılması söz konusu oluyor. Ne yazık ki tarım sektörü gibi çocuk işçiliği tekstilde de çok yaygın. Türkiye için de durum bundan pek farklı değil. Her yıl binlerce işçi iş kazasına maruz kalıyor. Merdiven altı işletmelerde, pamuk tarımında çocuk işçiler ve kadınlar, ağır şartlarda, kötü muamele görerek çalıştırılıyor. Fabrikalar, çalışanlarının yasalarla belirlenmiş haklarını, işçilere vermekten kaçıyor.



Sektörün tahrip edici, rekabetçi ve sömürüye dayanan düzenine alternatif oluşturmak, modada bir devrim yaratmak için bir araya gelen bir topluluğun hareketi "Fashion Revolution". Bu hareket, çok basit ama çok güçlü bir soru soruyor: "Who made my clothes?" (Giysilerimi Kim Yaptı?) Milyonlarca insanın makinelerin bir parçası olarak görüldüğü, içinde bulunduğumuz zamanda mümkün olduğuna inanmayacağımız şartlarda çalıştığı bu sektörde, artık giysileri kimin giydiği kadar o giysilerin kimin emeği ile üretildiği de sorulmaya başlandı. Tasarımlarını çok sevdiğimiz markalara, mümkün olan tüm kanallardan bu soruyu sormalıyız. Bu firmaların, ürünlerini üreten kişilerle ve onların çalışma şartları ile ilgili kaygılı, açık ve şeffaf olmalarını sağlayacaktır. Bunun haricinde, bence bu hareketin bir başka güçlü yanı var. Giysilerimizi üreten kişileri gördüğümüzde, bildiğimizde, onların hikayelerini öğrendiğimizde bu emek ile ürünü kullanan kişiler arasında bir bağ kuracak. Bu toplumsal bağ, rekabetçi ve tüketen bir yaşam yerine, dayanışmacı ve üretken bir birliktelik yaratılmasını sağlayacak.


Bir ifade aracı olarak gördüğümüz giysilerimizin içinde bulunduğumuz topluma ve dünyaya nasıl bir etkisi olduğunun farkındayız. Bu nedenle Yavaş Moda’nın üretim ilkelerini benimsiyor ve temiz, adil ve şeffaf olmaya gayret ediyoruz. Üretim sürecinde temas ettiğimiz tüm paydaşlarımızla dayanışmacı ve kolektivist bir ilişki geliştiriyoruz. Tanımaktan ve birlikte çalışmaktan büyük mutluluk duyduğumuz o insanları sizinle de tanıştırabildiğimiz için çok heyecanlanıyoruz. Biz ve bizim gibi markaların bu gayretlerinden daha kıymetli ve etkili olan ise tüketicilerin hep bir ağızdan “Giysilerimi Kim Yaptı?” diye sorması. Seni modadaki bu dönüşümsel hareketin bir parçası olmaya davet ediyoruz.



Daha fazla bilgi ve güncel haberleri takip etmek için;

http://www.temizgiysi.org/

https://www.fashionrevolution.org/asia/turkey/


Recent Posts

See All

Yavaş Moda: Sabretmenin Değeri

Ren’in arkasındaki ilk fikir bedenlerimizi hiçbir anlamda sınırlamayan, rahat ve özgür giysiler üretmekti. Bu fikirle yola çıktığımızda bunu nasıl yapacağımız üzerine düşünmeye, okumaya ve araştırmaya

  • Instagram Social Icon
  • Pinterest Social Icon